Apeldoorn - Warm gezelschap voor nabestaanden cold cases

3 maart 2018 05:00
Bron: Politie.nl

Zo’n 75 nabestaanden van slachtoffers in zogeheten cold cases kwamen gisteravond samen op de Politieacademie in Apeldoorn. Deze eerste nabestaandenbijeenkomst was opgezet naar aanleiding van de coldcasekalender, een nieuwe en succesvolle aanpak in het onder de aandacht brengen van onopgeloste misdaden en vermissingen. Tijdens de bijeenkomst konden de nabestaanden van de zaken op de kalenders uit 2017 en 2018 vrijuit vragen stellen over het politiewerk en contact leggen met andere nabestaanden.

Wat gebeurt er eigenlijk als de politie een zaak niet kan oplossen? Aart Garssen, de portefeuillehouder cold cases, benadrukt dat het stempel ‘cold case’ zeker niet het einde van het verhaal is. ‘“Bei uns haben Toten ein Lobby”, zeggen onze Duitse collega’s. Weet dat er altijd een rechercheur is die denkt aan uw zaak. Deze verdwijnt dus nooit onderin een lade waar we niet meer in kijken.’
Nieuwe match
‘Bij cold cases kan tijd je vriend zijn’, vertelt hulpofficier van Justitie Ramon Stevens. Zo kunnen bijvoorbeeld nieuwe forensische technieken, zoals geavanceerder DNA-onderzoek en de almaar groeiende DNA-databank, ook jaren later nog een nieuwe match geven. En daarmee aanleiding vormen om een politieonderzoek te heropenen. Van die cold cases lost de politie 35 procent alsnog op.
Loslippig
Ook getuigenissen kunnen jaren later alsnog nieuw licht op een zaak werpen. Recherchekundige Jeroen Hammer bedacht daarom een speciale coldcasekalender voor gevangenissen. Geïnspireerd op Amerikaanse gevangenissen, waar gedetineerden de tijd doodden met kaarten waarop slachtoffers in cold cases stonden afgebeeld. ‘Daders worden na jaren wel degelijk loslippig’, weet Hammer. Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat in 40 procent van de alsnog opgeloste cold cases getuigenissen een belangrijke rol spelen. In 2017 verspreidde de Nederlandse politie daarom voor het eerst een coldcasekalender. Op meerdere kalenderzaken kwamen tips binnen. Daarom kwam er dit jaar een vervolg. En daar blijft het niet bij, zegt Hammer. ‘We blijven experimenteren om te zorgen dat deze zaken weer in beweging komen.
Alles of niets
’Dat vergt soms wel een lange adem, weet coldcase-rechercheur Leo Simais uit eigen ervaring. Hij vertelt over de moord op Miriam Sharon in Den Haag in 1990. Door DNA-sporen kon zijn coldcaseteam in 2015 alsnog een verdachte aanwijzen. ‘Het enige wat de verdachte in al die tijd heeft gezegd was “waarom, na zoveel jaar?”’, vertelt Simais. Zijn team moest ‘tot het gaatje gaan’ om een sterke zaak tegen de man te bouwen, legt de rechercheur uit. ‘Doodslag was verjaard. Dus het was voor ons alles of niets: een veroordeling wegens moord óf vrijspraak.’ Afgelopen november werd de man alsnog veroordeeld: 14 jaar cel.
Warme deken
Ook de nabestaanden zelf kregen een podium. Namens de Federatie Nabestaanden Geweldsslachtoffers sprak een vader over de reacties die hij kreeg na de moord op zijn zoon. ‘Mensen die vragen “heb je het al een plek gegeven?” Nee, die is er niet. Dit houd je levenslang bezig. Wel kun je het draagbaar maken, door je verhaal en je verdriet te delen. Dat vormt een warme deken.’

Ook Wicky van der Meijs vertelde over de lange nasleep van de moord op haar vader. ‘Als nabestaande van een moord kom je terecht in een nachtmerrie.’ Ook zij pleitte ervoor om de verbinding te zoeken met lotgenoten, bijvoorbeeld via sociale media als Facebook. ‘Wij als nabestaanden kunnen elkaar dragen, omdat we elkaar herkennen.’