Politie en OM: Nieuwe EU-sancties cruciaal voor internationale aanpak van cybercrime in Nederland

De Nederlandse politie en het Openbaar Ministerie (OM) verwelkomen de EU-sancties die vandaag zijn ingesteld tegen twee Russische bedrijven, de CEO van die bedrijven en een sleutelfiguur binnen de georganiseerde cybercriminaliteit. De maatregelen maken het voor cybercriminelen lastiger om hun activiteiten voort te zetten en raken direct het criminele verdienmodel.

De vandaag gesanctioneerde bedrijven leverden infrastructuur als zogenoemde bulletproof hosters, waar eerder dit jaar ook over bericht is. Zij boden cybercriminelen een schijnbaar ‘veilige haven’ om ongestoord malware, phishing en botnets te verspreiden. Op grote schaal werden ransomware‑ en phishingcampagnes binnen de EU uitgevoerd, waardoor bedrijven en instellingen aanzienlijke financiële schade hebben opgelopen.

Allesomvattend pakket

Volgens dossierbronnen bood de CEO klanten een allesomvattend pakket: serverhosting, technische support, domeinregistratie en bescherming tegen handhavingsacties. Deze diensten waren bijzonder aantrekkelijk voor onder meer ransomwaregroepen zoals LockBit, BlackBasta en Cl0p. De andere gesanctioneerde persoon kwam binnen Operatie Endgame naar voren en wordt door politie en OM gezien als een drijvende kracht binnen de wereld van de georganiseerde cybercriminaliteit. Hij droeg met zijn handelen volgens politie en OM bij aan meerdere botnet- en ransomware-aanvallen.

Verstoring criminele activiteiten

De vandaag opgelegde sancties betekenen onder meer dat tegoeden van deze bedrijven binnen de EU worden bevroren, dat de CEO niet meer naar EU-landen kan reizen en dat het zakendoen met deze personen en bedrijven per direct verboden is. Daarmee wordt het voor cybercriminelen lastiger om hun activiteiten voort te zetten en te profiteren van hun verdiensten. Dit onderstreept dat facilitators van criminele activiteiten direct kunnen worden geraakt in hun bewegingsvrijheid, financiële positie en verdienmodel.

Informatie uit Nederland

De Nederlandse politie en het OM hebben in belangrijke mate bijgedragen aan de totstandkoming van de sancties die opgelegd zijn vanuit de EU. Informatie van politie en OM vormde een belangrijke basis voor de onderbouwing van de sancties, die passen in een bredere strategie waarin opsporing, internationale samenwerking en preventie in de aanpak van cybercrime samenkomen. “Criminelen opereren grensoverschrijdend en een gezamenlijke Europese aanpak, met structurele informatie‑uitwisseling tussen lidstaten en EU‑instellingen, is daarom essentieel. Wij zetten in op innovatieve manieren om cybercriminelen aan te pakken, ook als deze bedrijven en personen in landen verblijven waar zij zich relatief veilig wanen”, zegt Hieke Buist, plaatsvervangend hoofdofficier van het Landelijk Parket (LP).

Verantwoordelijkheid

Stan Duijf is als hoofd Operatiën bij de Eenheid Landelijke Opsporing en Interventies verantwoordelijk voor de aanpak van cybercrime bij de politie. Hij wijst op de plicht die bedrijven hebben om beter opvolging te geven aan de controle en nalevingsregels. Dit onder meer om te voorkomen dat ze zelf strafbaar zijn en indirect bijdragen aan het in stand houden van cybercriminaliteit: “Bulletproof hosters zijn een essentiële schakel in het plegen van cybercriminaliteit. Onder andere met deze sancties raken wij het verdienmodel van bulletproof hosters en hackersgroepen. Wij geven bovendien een duidelijke boodschap aan het bedrijfsleven in de hele EU: doe geen zaken met gesanctioneerde bedrijven of personen. Dat is strafbaar en brengt uw organisatie en de samenleving schade toe.”

Check sanctielijsten

De politie roept bedrijven en ondernemers op sanctielijsten actief te controleren en geen diensten aan te bieden aan gesanctioneerde partijen, of deze van hen af te nemen, ook niet wanneer dit indirect is.

Twee maanden geleden werden in een onderzoek van de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD) nog twee personen aangehouden op verdenking van het overtreden van de sanctiewet. Cybercriminaliteit heeft grote gevolgen voor slachtoffers en de samenleving. Jaarlijks worden burgers, bedrijven en overheden getroffen door ransomware, datadiefstal en andere vormen van cybercriminaliteit. Politie en OM blijven investeren in opsporing, internationale samenwerking en het verstoren van dit soort criminele netwerken.