Nederland - Interventieteams in strijd tegen mensensmokkel

Vier Flexibele Interventie Teams (FIT) van de Landelijke Eenheid gaan zich de komende maanden vrijwel volledig richten op de bestrijding van mensensmokkel en –handel. De politie inzet moet niet alleen leiden tot meer heterdaadkracht op deze vormen van criminaliteit, maar ook belangrijke informatie opleveren voor opsporingsonderzoeken.

Yme Stiemsma heeft even geen boodschap aan het rode kruis boven de afgesloten
spitsstrook van de A28. Aan de snelheidslimiet ook niet. De actieleider van het
Flexibele Interventie Team (FIT) dat actief is in Noord-Nederland heeft zojuist
een sms ontvangen, afkomstig van het kentekenregistratiesysteem ANPR. Een witte
bestelbus passeerde enkele minuten geleden een camera die aan het ANPR-systeem
is verbonden. En omdat de nummerplaten van het busje in het systeem staan,
krijgt Stiemsma een bericht.

De bestelbus wordt mogelijk gebruikt bij mensensmokkel. Daarom is het
kenteken ingevoerd in het ANPR-systeem. Net als dat van ruim 400 andere auto’s.
Op plekken waar de voertuigen het meest worden geregistreerd, zijn de FIT-teams
het meest actief.

De ongeveer 100 politiemensen die bij de FIT-teams werken, hopen daardoor
niet alleen meer informatie over de auto’s en hun inzittenden boven water te
krijgen – die van groot belang kan zijn in opsporingsonderzoeken – maar ook op
meer heterdaadkracht. Om die reden zijn de teams ook veelvuldig te vinden rond
asielzoekerscentra in ons land.
Bijstand
‘Met interventie-acties rond zogenoemde sleutelplaatsen hebben we als FIT de
afgelopen jaren onze meerwaarde bewezen. Bijvoorbeeld in de strijd tegen
drugscriminaliteit en mobiel banditisme,’ zegt Maikel Dop, projectleider FIT.
‘In 2014 hebben we al ervaring opgedaan met de aanpak van mensensmokkel. We
hebben toen tientallen mensen aangehouden, die met name Syriërs en Eritreeërs
naar ons land smokkelden.’

Het beproefde concept van FIT is voor de politie reden om de teams de komende
tijd vrijwel volledig vrij te maken voor de aanpak van mensensmokkel en
mensenhandel. Een logische keuze, zegt Dop. ‘Met de toename van het aantal
mensen dat naar Nederland komt, stijgt waarschijnlijk het aantal gevallen van
mensensmokkel en mensenhandel,’ zegt hij. ‘Om hier te komen, maken veel mensen
gebruik van smokkelaars. Dat zijn criminelen die op grove wijze misbruik maken
van de positie van anderen,’ vervolgt Dop. ‘Mensensmokkel mondt vaak uit in
mensenhandel. Bijvoorbeeld omdat mensen hun reis aan de smokkelaar moeten
afbetalen. We hebben ook al gezien dat rond azc’s wordt geronseld voor
prostitutie of het knippen van hennep.’

De FIT-teams worden tijdens hun acties soms ook geconfronteerd met
criminaliteit dóór vreemdelingen. Dop: ‘We richten ons op migratiecriminaliteit
in de breedste zin van het woord. Het gaat vooral om mensensmokkelaars en
uitbuiters, maar ook om mensen die misbruik maken van het asielbeleid. Die met
de vluchtelingenstroom zijn meegekomen om hier criminaliteit te plegen. Zo
hadden we laatst vier Georgiërs in beeld die vanuit een centrum op rooftocht
gingen in ons land. Als we dat zien, grijpen we natuurlijk ook in.’
Informatie
Voor maximaal resultaat werken de FIT-teams zoveel mogelijk op basis van
informatie en analyses. Zij zetten niet lukraak ‘verdachte’ auto’s langs de kant
van de weg. Ook ondersteunen de FIT-teams tientallen opsporingsonderzoeken naar
mensensmokkel. ‘Als de recherche meer wil weten over bepaalde auto’s, personen
of adressen, gaan wij daarmee aan de slag,’ zegt Dop. ‘We doen op dit moment
‘klussen’ voor verschillende onderzoeken.'
AVIM
In heterdaadsituaties van mensensmokkel of -handel – bijvoorbeeld als iemand
rond rijdt met vreemdelingen zonder identiteitspapieren of geldige
verblijfsstatus – leveren de FIT-teams verdachten af aan het dichtstbijzijnde
politiebureau. Zij tikken zelf processen-verbaal van aanhouding en bevindingen,
waarna collega’s van de Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en
Mensenhandel in de betreffende politie eenheid de zaak overnemen en afhandelen.

Intussen heeft Yme Stiemsma de A28 verlaten. Op de A50 richting Apeldoorn
speurt hij naar de witte bestelbus. Zonder resultaat. Ter hoogte van het dorpje
Vaassen neemt Stiemsma gas terug: ’Die gaan we niet meer vinden.’ In 22 andere
gevallen wisten collega’s van de FIT-teams dit jaar een voertuig wel te
achterhalen en de inzittenden te controleren. Alle informatie is vastgelegd in
de politiesystemen. Zes personen werden aangehouden, onder wie de Georgiërs.

Maikel Dop verwacht dat de FIT-teams snel meer resultaat gaan boeken. Direct,
in de vorm van aanhoudingen, of indirect, door rechercheteams van cruciale
informatie te voorzien. ‘De huidige hoge instroom is betrekkelijk nieuw en onze
informatiepositie is daarom nog beperkt. Maar ik ben ervan overtuigd dat onze
inzet en die van anderen daar snel verandering in gaat brengen.’