Reactie uitzending Zembla Giethoorn op donderdag 3 februari 2022

3 februari 2022 13:22
Bron: Politie.nl

Naar aanleiding van deze uitzending heeft de politie uitvoerig binnen de grenzen van de wet (privacy) veel informatie gedeeld met het programma. In de uitzending wordt een situatie in Giethoorn belicht die naar de mening van de politie aanvullende toelichting behoeft De uitzending is online al te zien maar wordt feitelijk pas vanavond voor het grote publiek via de NPO zichtbaar.

De politie krijgt in de periode oktober 2020 t/m december 2020 vanaf het woonadres meerdere meldingen van overlast en vernielingen door jeugdigen. Dit betreft onder andere, op ramen bonken van de woning, onnodig aanbellen of er dingen tegen de ramen aangooien en vernielingen aan de spiegel van de auto. Voorts kwamen daar nog zeer kwalijke beledigingen van discriminerende aard bij. Een snelle interventie en aanspreken en registreren van eventuele aanwezigen is vaak voldoende om de situatie te doen stoppen. De politie heeft na die meldingen in de omgeving van de woning gezocht naar de veroorzakers maar die helaas niet op dat moment aangetroffen. De gemeenschap is niet erg groot en al snel werd duidelijk wie hier mogelijk bij betrokken was. Ook werd duidelijk dat het motief lag in een oude onderlinge ruzie tussen de jongeren van jaren geleden.

 

De incidenten zijn allemaal onderzocht met als doel de dader te achterhalen. Onderzoek leverde geen concreet bewijs op maar wel vermoedens. Met die vermoedens en het doel voor ogen; de vernielingen, overlast en kwetsende beledigingen met discriminatoire aspecten te stoppen, is het gesprek aangegaan. De gesprekken werden gevoerd door onder andere de wijkagent in het bijzijn van de ouders van deze jongeren (van 12 t/m 17 jaar). De incidenten stopten een periode. Eén van de jongens bekende tijdens die gesprekken verantwoordelijk te zijn geweest voor de vernieling van de autospiegel.

 

Aangifte doen

De betrokken mevrouw heeft zich na een van de eerste incidenten bij het bureau gemeld. Ze wilde aangifte doen er waren eikels of kastanjes tegen het raam van de woning gegooid. Daar ontstond een discussie over het wel of niet aangifte doen en het wel of niet ontbreken van een strafbaar feit. Een strafbaar feit is een vereiste voor het doen van aangifte. Het beleid bij de politie is echter; in geval discussie en wanneer men er op staat altijd een aangifte opnemen. Dat is hier niet gebeurd. Mevrouw voelde zich weggestuurd en nog belangrijker, niet serieus genomen. Dit veroorzaakte schade in het vertrouwen in de politie. Dit bleek ook in het vervolgcontact de cruciale ontbrekende factor. De wijkagent heeft door intensieve bemoeienis deze broze relatie deels kunnen herstellen en heeft zich er nog nadrukkelijker mee bemoeid.

 

Jeugd en strafrecht

Naast dat strafbare feiten elk feitelijk bewezen moeten worden zijn er meerdere methoden en vormen van aanpak van afdoening. Zeker als de feiten zijn gepleegd door jeugdigen. Deze betrokken jeugdigen hadden geen “verleden” bij de politie en justitie.

Dat maakt dat de politie zich moet houden aan de richtlijnen van het OM ten aanzien van afdoening strafbare feiten gepleegd door jeugdigen. De politie voert dan een stevig gesprek met de jongere in het bijzijn van ouders of verzorgers. Als finale waarschuwing. De impact daarvan is eveneens groot. Ook willen we jongeren de kans geven om te leren van hun soms onnadenkende gedrag en belangrijker nog, de gevolgen van dat gedrag. Jongeren leggen dat verband vaak niet. Het besef dat je met de bedoelde beledigingen van discriminatoire aard mensen diep kunt kwetsen. Je biedt de jongeren gelegenheid om meer kennis te nemen van achtergronden van mensen en geeft ze ook de kans hun gedrag te herzien en te groeien als mens. Juist die invalshoek was voor de politie de aanleiding deze minst ingrijpende wijze van afhandelen in te zetten. Tel daar ook bij op dat in een kleine gemeenschap mensen met elkaar verder moeten. Of je het nu wilt of niet.

 

Aanwijzing discriminatie voor de politie en het OM

Discriminatie is in welke vorm dan ook voor de politie ontoelaatbaar. Je mag dan op de aanpak van de politie rekenen. Er is een zogenoemde “aanwijzing discriminatie” voor de politie en het OM. Daarin staan stevige richtlijnen hoe te handelen in geval van discriminatie. De overheid en daarmee de politie wil daarmee een duidelijke grens trekken. Tot hier en niet verder. Bij de afweging van die aanpak is er voor de jeugd eveneens een aanwijzing voor de politie. Hoe om te gaan met jeugdigen in de afhandeling en aanpak van strafbare feiten door jeugdigen gepleegd. Zo is er ruimte om jeugdigen zonder strafrechtelijke historie, als de situatie dat toelaat, ook middels stop-gesprekken of een reprimande een halt toe te roepen. Dat is hier ook gebeurd. Ook in samenspraak met het OM. Ook zijn de incidenten en de signalen onderwerp van gesprek geweest bij het zogenoemde Regionaal Discriminatie Overleg (RDO)

 

De politie als lerende organisatie

Terugkijkend is de kern van wat we samen hebben geleerd is dat we nadrukkelijker van onze mensen vragen bij verschil van mening altijd een aangifte op te nemen. Zeker als daar discriminatoire aspecten een rol spelen. Als een aangever of slachtoffer het gevoel heeft dat er niet wordt geluisterd, of zich niet serieus genomen voelt, dat sta je 1-0 achter. Dan heb je daar ook in vervolgcontact steeds nadeel van. Bij de aanpak van problemen en ook bij strafbare feiten is de politie zich steeds bewuster van het stellen van de vragen;

wat wilt u als aangever of melder bereiken?Wat kunnen wij daarin betekenen en wanneer bent u tevreden?

Vaak blijkt het strafrecht of een aangifte daarin niet het doel van de mensen zelf. Vaak zit daar ook niet de echte oplossing. In aanpak gaat het doel voorop en kiezen we voor de minst ingrijpende aanpak. Mensen willen dat we luisteren, advies geven, dat we actie ondernemen, zodat het daadwerkelijk stopt en dat schade wordt vergoed. In het bereiken van dat doel zijn vele mogelijkheden. Het minst zware middel prevaleert. Zoals altijd bij alle problemen in de samenleving moeten alle betrokken partijen daarin een stap willen zetten en elkaar in het spreekwoordelijke midden willen ontmoeten. Dit is ook een proces en lukt vaak niet in één keer.

 

Politie voor iedereen

Mensen helpen, de kwetsbaren in de samenleving beschermen en de wet handhaven waar nodig; dat is wat politiemensen doen en wat ons drijft. Daarbij is iedereen voor ons gelijk; wij zijn een Politie voor Iedereen en dat is voor ons de normaalste zaak van de wereld. Dit is essentieel voor het behouden en het vergroten van het vertrouwen in de politie. En dat moet je niet alleen hardop zeggen maar je moet het ook laten zien en iedere keer bewijzen. het betreurt ons dat mevrouw de ervaring heeft dat haar vertrouwen is geschaad.

We leren iedere dag en de Politie voor Iedereen is en blijft de komende jaren ons perspectief op de voor ons al langer bestaande belangrijke thema’s, diversiteit, inclusie en divers vakmanschap; een perspectief gericht op veilige, competente en effectieve teams waarin heel verschillende politiemensen samen werken voor iedereen die ons nodig heeft.